De paradox van bottom-up
Gelukkig kan het ook anders…
Deel 2: verantwoordelijkheid bij de professional
Steeds meer organisaties krijgen te maken met een dynamische en complexe omgeving. Om te kunnen anticiperen op de omgeving moet je wendbaar zijn en adequaat kunnen reageren op veranderingen. Maar hoe doe je dat dan?
Top-down
In veel traditionele organisaties volgt de structuur een duidelijk hiërarchisch pad: vanaf de top wordt er besloten en gedelegeerd terwijl degenen aan de basis de beslissingen moeten uitvoeren. Deze top van de organisatie bevindt zich vaak hoog boven de dagelijkse gang van zaken op de werkvloer, ze is veelal onzichtbaar en onbereikbaar voor de rest van de organisatie. Maar de beslissingen die vanuit deze ivoren toren worden genomen moeten wel worden uitgevoerd op de begane grond.
Daar is een oplossing voor: de middenmanager.
Met de orders van bovenaf onder zijn arm loopt hij de trap van de toren naar beneden om ‘met z’n voeten in de klei te gaan staan’. Hij waagt zich aan de dagelijkse gang van zaken en probeert de besluiten van bovenaf op de werkvloer door te voeren. Hij luistert naar de zorgen en uitdagingen van de werknemers terwijl hij probeert de visie van het hogere management te vertegenwoordigen. Maar al snel komt hij erachter dat de orders niet helemaal matchen met de realiteit op de grond. Dus met de orders onder de ene arm en de bezwaren onder de andere klimt hij weer omhoog. En weer terug. En weer omhoog en weer terug.
Het heen en weer blijven lopen op een trap met gladde schoenen van de klei is gevaarlijk. Het duurt dan ook niet lang of de manager gaat onderuit…
Gelukkig kan het ook anders.
Bottom-up?
Een kenmerk van zelforganisatie is de verantwoordelijkheid laag in de organisatie leggen. Ik spreek liever over verantwoordelijkheid bij de professionals omdat je het risico loopt dat, als je spreekt over de verantwoordelijkheid laag in de organisatie, de ivoren toren blijft staan. De bottum-up dynamiek blijft top-down zolang er een top bestaat.
No top, no bottom
De toren mag omvallen en samenwerken wordt het vertrekpunt. Professionals in teams dragen samen verantwoordelijkheid en hebben een gemeenschappelijk doel. Hierdoor zijn zij direct met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk.
Om dit goed te laten verlopen moet je je ervan bewust zijn dat het niet alleen gaat om het geven van verantwoordelijkheid aan de professionals maar ook om het creëren van de juiste condities zodat zij ook daadwerkelijk in staat zijn om de verantwoordelijkheid te kunnen nemen. Dus verantwoordelijkheid geven maar ook het mandaat.
Je kunt een team niet afrekenen op een tegenvallend resultaat als zij niet bij machte waren om er alles aan te doen om dit te voorkomen. Het is dus zaak om een team te faciliteren en te ondersteunen zodat zij in staat zijn om te doen wat nodig is voor het beste resultaat. Deze manier van werken stelt individuen en teams in staat om efficiënter te werken, sneller bij te sturen en beter te reageren op veranderingen vanuit de omgeving.
Veel organisaties zijn nog traditioneel ingericht en omdat we dat al decennia zo doen weten we vaak ook niet beter. Dus dat je bedenkingen hebt over het ‘omgooien van de ivoren toren’ is logisch.
Maar het kan echt anders.
Ben je benieuwd naar mijn e-book waarin je leest welke kansen het geven van verantwoordelijkheid (als leidinggevende) en krijgen van verantwoordelijkheid (als medewerker) je biedt? Er staan ook tips in om de samenwerking te bevorderen.
Stuur een bericht en ik stuur het je toe.
kariansalet@lumiant.nl
Adres
Parmentierstraat 31
6417 AX
Volg mij
Telefoon
06-44521954
Stuur een bericht
volg mij
This site is protected by Google reCAPTCHA